Toespraak Dodenherdenking 4 mei 2019

Home > Inwoners > Actuele berichten > Toespraak Dodenherdenking 4 mei 2019

Toespraak Dodenherdenking 4 mei 2019

RSS

Op deze pagina is de toespraak te lezen van burgemeester Segers, voorgedragen op 4 mei tijdens dodenherdenking op het Marktplein in Staphorst.



Beste inwoners van Staphorst, beste mensen,

Namens de Stichting 4 mei heet ik u van harte welkom. De Stichting, maar ook het gemeentebestuur, constateert dat elk jaar de toeloop groter wordt. Goed om dit opnieuw te constateren. Als uw eerste burger ben ik dankbaar met deze opkomst. U begrijpt dat we steeds meer pogingen doen om alles in goede banen te leiden, vandaar het scherm hierachter mij, zodat u niets hoeft te missen.

U bent hier, omdat we samen een gemeenschap vormen. Daar ben ik dankbaar voor. Nee geen losse groep mensen, maar inwoners van Staphorst. Wij zijn verschillend, gelovig, ongelovig, protestant, Joods, Rooms-Katholiek of atheïst, zonder geloof of ... mensen van verschillende huidskleur, seksuele geaardheid, mensen met allerlei achtergronden en toch allemaal inwoners van Staphorst. Dat bindt, ja toch?

Samen vormen we een gemeenschap.
Samen herdenken we de oorlog van 1940-1945.
Samen staan we stil bij hen die het leven gaven.
Samen vieren we morgen de vrijheid.
Samen ‘geven we de vrijheid door.

Heel concreet heb ik met leerlingen van verschillende scholen bij plekken gestaan om te gedenken, aan de Zuidweg, op de begraafplaatsen van IJhorst en Rouveen, aan de Dekkersweg. En nu hier. Jongeren van de scholen hebben mij beloofd ‘de vrijheid door te geven’.

Nu 74 jaar geleden werd Nederland bevrijd. Ook ons dorp kreeg de vrijheid terug. Na vijf bange oorlogsjaren vrij. Wie van ons begrijpt dat echt? Daarom vertel, geef aandacht. Daarom herdenken we de gevallenen. Veel mensen denken ook breder aan hen die vielen in andere oorlogen in Nederlands Indië, in Libanon of Mali; aan de Duitsers die vielen in de oorlog; aan vluchtelingen. Gedachten zijn vrij. Dat is goed, hoewel wij hier en nu de gevallenen herdenken van de Tweede Wereldoorlog.

Volgend jaar, in 2020 hopen we 75 jaar vrijheid te vieren. De voorbereidingen voor dit speciale, herdenkingsjaar zijn al gestart. Ook in de samenleving zijn allerlei initiatieven, ik denk aan de oprichting van een monument van de zogenaamde Jodentocht op 3 en 4 oktober, activiteiten van de historische vereniging en veel meer. Ook hier geldt, dat ik een beroep doe op de kracht van de samenleving, ook u bent nodig om dit bijzondere jaar te vieren.

Op het monument achter mij staan 44 namen van Staphorsters die in de oorlog zijn omgekomen. Inwoners uit Staphorst. De oudste 76 jaar, de jongste 8 jaar!
Zijn het helden? Ik denk dat ze hun hoofd ontkennend zouden schudden als ik het ze zou zeggen. Nee, maar ze gaven wel het leven. Ze stierven net zoals de vele miljoenen die in de Tweede Wereldoorlog het leven lieten.
Vanavond licht ik er een naam uit. Net als vorig jaar. En ik ben blij met de aandacht ook in het blad 't Olde Stappperst voor andere namen – ik doel op A. Boldewijn en anderen die het verdienen dat hun verhaal wordt verteld. Vertel het verhaal door! Opa’s , oma’s, vaders, moeders, onderwijzend personeel.

Een naam: J. Brakke. Met voornaam: Jan Brakke.
Hij werd op 9 februari 1913 als oudste zoon van Arend Brakke en Jentje Mokken geboren. Jan woonde met zijn ouders op Gemeenteweg 157, daar woont nu nog een kleinzoon van hem met zijn gezin. Na de lagere school ging hij – dat was zo de gewoonte - aan het werk thuis op de boerderij. Al vanaf zijn 18e jaar was hij lid van de Vrijwillige Landstorm in Zwolle. In 1933 moest hij in dienst. Na zijn opleiding ging hij met groot verlof. Bijzonder is dat hij op schrikkeldag 29 februari 1936 trouwde met Grietje Heide.
Op 29 augustus 1939 werd Jan opgeroepen voor de mobilisatie. Zijn vrouw en 9 maanden oude dochtertje in Staphorst achterlatend, vertrekt hij naar Doesburg. Toen enkele maanden later de oorlog uitbrak was Jan gelegerd op de Grebbeberg. De strijd bij de Grebbeberg was verschrikkelijk. De burgers worden geëvacueerd. Soldaten blijven achter. Het is echt oorlog. Op Pinksterzondag is de strijd op het hoogtepunt. Het regent granaten, het vuren gaat onophoudelijk door.

Een overlevende schreef: ‘Dan nadert het verbeten hoogtepunt van de gevechten om de Grebbeberg. We denken weemoedig aan onze kameraden waaronder Jan Brakke die in de kop van de Grebbe zitten, waar dood en verderf heerst. We kruipen ineen als een gierende granaat dicht bij ons neerploft, of wanneer een vliegtuig een salvo geeft. Er komt een volttreffer op de commandopost van kapitein Vahl, 100 meter bij ons vandaan. Even later horen we dat 5 van de 10 jongens gedood zijn.’
Op Tweede Pinksterdag, 13 mei sneuvelde Jan Brakke.

Ik geef het woord aan een achterkleinzoon van Jan Brakke en oud lid van de Jongerenraad: Klaas Jan Boessenkool.

[ - ]

Dit jaar is het thema: ‘In vrijheid kiezen’. Dat hebben we gedaan.
In maart waren de Provinciale verkiezingen, straks op 23 mei de Europese Verkiezingen. Dat mag in vrijheid.
Overigens maakt u, maken jullie, de hele dag door keuzes. Steeds maar weer kiezen we. En dat mag in vrijheid, daar hebben vele hun leven voor gegeven.

Mag ik oproepen om bij de keuzen die we maken, niet te gaan voor eigen eer en roem, voor het belang van je zelf, voor de eigen ik, ons ego.
Mag ik oproepen dat de samenleving in Staphorst bij de keuzes die we maken het belang van het geheel in het oog houdt. Ook zorg en aandacht voor de eenzame, de verdrukte, degene die het minder heeft, zorg voor elkaar.
Niet gaan voor het brede ik, maar voor het grote wij.
‘Vrijheid ligt niet in verheven gedachten, maar alleen in de daad. Aarzel niet langer.’ (Bonhoeffer)
Kies in vrijheid voor de samenleving.

Het was Koningin Wilhelmina die in haar laatste toespraak van Radio Oranje (uitgesproken op Zuid-Nederlands grondgebied onder de noemer Herrijzend Nederland) op 5 mei 1945 met haar herkenbare stem sprak:
‘Laten wij allen de handen thans ineenslaan, gedreven door innerlijke kracht, onze plicht verstaan en niet achterblijven op de weg, waarop zij, die wij in zo hoge ere houden, ons voorgingen. De weg, die zij met hun hartenbloed ons hebben gewezen.’ [ - ]
‘Landgenoten, wij houden thans onze blik gericht op de toekomst waarin, onder de zegen van de Allerhoogste, Nederland zal herrijzen en zijn hoge roeping in de wereld vervullen.’

Wysiwyg

Contact

T. (0522) 46 74 00 of bel: 140522
E. gemeente@staphorst.nl

Postbus 2
7950 AA Staphorst

Openingstijden

Gemeentehuis:
Binnenweg 26
7951 DE Staphorst

Gemeentewerf:
Gemeenteweg 36
7951 CN Staphorst